Ipuin anglosaxoiak V: Hodei txiki bat (James Joyce)

James Augustine Aloysious Joyce Dublinen jaio zen 1882. urtean. Ezagun denez, XX. mendeak eman duen idazle handienetakoa da. Batez ere narraziogile gisa ezaguna, bere narrazio oro da aski sonatua: Dublindarrak ipuin liburua, Artistaren gaztetako portreta, Ulises nobela ezaguna eta Finneganen arrastoa. Ziur aski Dublinen erretratugile finena da Joyce, bere liburu guztiak baitaude Irlandako hiriburuan kokatuta.

Dublindarrak ipuin liburua ez da salbuespena, jakina. 1914an argitaratu zuen artean Joyce idazle gazte eta nahiko ezezaguna zela. Joycek ipuin hauetan darabilen idazkera hotza da, soila, pertsonaien eta testuinguruaren deskripzioan oinarritutakoa. Nekez ekiten dio narratzaileak balorazioak egiteari, halako kanpo begirada batetik idatziak dira. Ulises eta Finneganen arrastoako idazkeratik urrun dago ipuinetakoa, baina XX. mendeko ipuin-bilduma azpimarragarrienetakoa da halaber dudarik gabe. Bereziki ezaguna da liburuko azkeneko ipuina, Hilak izenekoa, zeina liburuko luzeena baita. Ezaguna da baita ere John Huston-ek ipuin honetan oinarrituta 1987an eginiko filma.

Guk, ordea, beste ipuin bat hautatu dugu gaurko; Hodei txiki bat (A Little Cloud). Bi lagun zaharren zortzi urte ondorengo enkontrua kontatzen du narrazioak. Ignatius Gallaher, Londresera joan eta kazetari ospetsu eta arrakastatsu bihurtutakoa, eta Little Chandler, poesia idazle lotsatia. Ipuina bi pertsonaien kontraste horren gainean dago eraikia, Little Chandlerrengan fokalizatuta. Joycen ipuinen ezaugarri propio nagusia, seguru asko, epifania delakoa da. Narrazio guztietan, bukaera aldera, gertakari normalean xume batek pertsonaia batengan halako asaldura latza eragiten du, istorio guztia eta pertsonaiaren bizitza bera berrinterpretatzera eramaten gaituena. Ipuin honetan ere gauza bera gertatzen da Little Chandlerrekin.



Halaxe hasten da:

“Zortzi urte igaroak ziren North Wall-en bere adiskidea zorte ona opatuz agurtu zuenetik. Gallaher-ek lortu zuen. Bere eite herabegabeak agerian uzten zuen: tweed janzki ongi ebakia eta bere azentuaren segurantza. Harena bezalako azentua zuten adiskide gutxi zeuden, eta oraindik gutxiago halako arrakasta lortu ondoren alferrik galdu ez zirenak. Gallaherren bihotza oso ongi egokitua zegoen eta lortutakoa merezi zuen. Hura bezalako adiskide bat edukitzea ez zen inolako txorakeria.”




Bizkaia Irratiko Irakurrieran saioan irakurritako testua

One comment

  1. bsarasola

    “Dublindarrak” Irene Aldasorok itzuli zuen euskarara 1999an Alberdania argitaletxearen eskutik. Ipuinaren hasierako zati horren itzulpena ordea nirea da.

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s